DAĞINIK ZİHİN

        Birçok DEHB’li kişinin tanıdık bulduğu bir deneyim vardır: Yapılması gereken iş günlerce ertelenir. Başlamak zor gelir. Ama teslim tarihi yaklaşınca, baskı yükselince ya da “artık mecbur” hissi oluşunca bir anda hareket başlar. Dışarıdan bakıldığında bu, “stres olmadan çalışamıyor” gibi görünebilir. Bu gözlemde bir gerçek payı vardır, ama açıklaması çoğu zaman yanlış yapılır. Mesele genellikle stresi sevmek ya da krizi tercih etmek değildir. Daha çok beynin görev başlatma, motivasyon ve önceliklendirme sistemlerinin nasıl çalıştığıyla ilgilidir. Neden “önemli olduğunu bilmek” yetmez?        DEHB’de sık görülen zorlanmalardan biri, yürütücü işlevlerdir: bir işe başlamak, adımları sıralamak, dikkati sürdürmek ve gerektiğinde yön değiştirmek. Kişi çoğu zaman ne yapması gerektiğini bilir. Sorun bilgi eksikliği değildir. Sorun, “bunu şimdi başlat” sinyalinin yeterince güçlü hissedilmemesidir. Özellikle görev büyük, belirsiz, sıkıcı ya da duygus...

         Bazı insanlar için eleştiri yalnızca eleştiridir. Birkaç dakika can sıkar ve sonra hayat devam eder. Ancak DEHB yaşayan birçok kişi için aynı durum çok daha yoğun hissedilebilir. Kısa bir mesajın tonu, cevapsız bırakılan bir konuşma, yapılan küçük bir eleştiri ya da dışlanmış gibi hissettiren bir olay günlerce zihinde kalabilir. Bu durum çoğu zaman reddedilme hassasiyeti olarak adlandırılır.       Reddedilme hassasiyeti, kişinin gerçek ya da algılanan eleştirilere, dışlanmaya veya onaylanmamaya karşı normalden daha yoğun duygusal tepki vermesi anlamına gelir. Her DEHB'li birey bunu yaşamaz ancak araştırmalar ve klinik gözlemler, bu deneyimin DEHB topluluğunda oldukça yaygın olduğunu göstermektedir. Burada önemli olan nokta şudur: Kişi yalnızca üzülmez. Bazen yaşadığı duygu fiziksel bir acıya benzeyecek kadar yoğun olabilir. Küçük görünen bir olay, zihinde çok daha büyük bir anlam kazanabilir. Bunun nedenlerinden biri, DEHB'nin yalnızca d...