Her Şeyi Fazla Analiz Etmek Normal Mi?

-

 


    Bazı insanlar bir odaya girer ve sadece odayı görür. Ben ise bir odaya girdiğimde hikâyeyi görürüm. Masadaki tozun nasıl biriktini, sandalyenin hangi yöne çekildiğini, birinin konuşurken gözünü kaçırdığı anı… Hepsi bir veri gibi zihnime kaydolur. Birkaç saniye içinde insanlar, ortam ve ilişkiler hakkında küçük bir analiz başlar. Bazen bunun farkında bile olmam. Zihnim otomatik olarak çalışır. Ve çoğu zaman şu soruyu sorarım:

Her şeyi bu kadar analiz etmek normal mi?

Analiz Eden Bir Beyinle Yaşamak

    AuDHD, yani Attention Deficit Hyperactivity Disorder (DEHB) ve Autism Spectrum Disorder (Otizm spektrumu) özelliklerinin birlikte bulunması demek. Bu iki nörolojik yapı birleştiğinde ortaya ilginç bir zihin profili çıkabiliyor.

  • Otistik taraf detayları yakalar

  • DEHB tarafı çok hızlı bağlantılar kurar

    Sonuç olarak zihin bazen küçük bir ipucundan koca bir senaryo kurabilir. 

  • Birinin ses tonundaki değişim… 
  • Masadaki bir eşyanın yerinin değişmesi…
  • Bir cümlenin içinde geçen küçük bir kelime…

    Hepsi zihinde birbirine bağlanmaya başlar. Bu bazen bir yetenek gibi hissedilir. Bazen de zihnin hiç susmayan bir analiz makinesine dönüşmesi gibi.

İnsanları Okumak: Avantaj mı Yük mü?

    Uzun zamandır fark ettiğim bir şey var: İnsanlar çoğu zaman söyledikleri şeyle gerçekten düşündükleri şey arasında küçük boşluklar bırakır. Çoğu kişi bunu fark etmez. Ama analitik bir zihin o boşluğu görür. Birinin yalan söylediğini, rahatsız olduğunu ya da bir şey sakladığını anlamak bazen birkaç saniye sürer. Dışarıdan bakıldığında bu bir avantaj gibi görünebilir. Ama bazen insanlarla arana görünmez bir mesafe koyar. Çünkü bir noktadan sonra şunu fark edersin: 

   İnsanların çoğu söyledikleri kadar şeffaf değildir. Ve bu farkındalık, sosyal ilişkileri daha karmaşık hale getirebilir.

Fazla Analiz Etmek Yorgunluk Yaratır mı?

Evet.

Çünkü analiz sadece insanlarla ilgili değildir.

  • Ortamlar analiz edilir

  • Davranışlar analiz edilir

  • Geçmiş konuşmalar tekrar tekrar analiz edilir

Zihin sürekli veri işleyen bir sistem gibi çalışır. Bazen insanlar bir tartışmayı unutur Ama analitik bir zihin o tartışmayı günler sonra bile yeniden çözümleyebilir. Bu yüzden AuDHD’li birçok kişi şu cümleyi kurar: “Keşke bazen beynimin sesi biraz kısılsa.”

Ama Bu Bir Kusur mu?

    Bence değil. Bu sadece farklı çalışan bir algı sistemi. Bazı insanlar dünyayı daha yüzeysel okur. Bazıları ise daha katmanlı görür. Analitik zihinler bazen sosyal olarak zorlanabilir ama aynı zamanda:

  • Güçlü gözlem yeteneğine sahiptir.

  • Karmaşık davranışları çözebilir.

  • İnsanların fark etmediği detayları yakalayabilir.

Bu yüzden mesele “fazla analiz etmek” değil.

Mesele şu:

Bu analizleri zihnimizi tüketmeden nasıl taşıyacağız?

     Belki Sorulması Gereken Asıl Soru

    Belki de soru şu değildir:

“Her şeyi fazla analiz etmek normal mi?”

Belki asıl soru şudur:

Bazı zihinler dünyayı daha derin görmek için mi tasarlanmıştır. Ve eğer öyleyse… Belki de sorun analiz etmek değildir. Belki sorun, analiz eden zihinlerin yaşadığı dünyanın bu derinliği her zaman taşımamasıdır.


Yorumlar

Yorum Gönder

Bu blogdaki popüler yayınlar

HERKES YAŞIYOR GİBİ AMA BEN DAHA FAZLA YORULUYORUM

-
Resim
       Uzun zamandır içimde tarif edemediğim bir his var. Sanki herkes hayatı daha kolay yaşıyor, ben ise aynı şeyleri yaşarken daha fazla düşünüyorum, daha fazla yoruluyorum, daha fazla hissediyorum. Ortamlarda bulunuyorum ama ait hissetmiyorum.İnsanlarla konuşuyorum ama zihnim hep bir adım geride, her şeyi analiz ediyor. Bir kelimeyi, bir bakışı, bir sessizliği… hepsini fark ediyorum.       İnsanlar konuşurken sanki zihnim başka bir yere kayıyor. Onlara odaklanmaya çalışıyorum ama aynı anda aklımdan geçen diğer düşünceleri de kaçırmamaya, onları da takip etmeye uğraşıyorum. Bir yandan da karşımdaki kişinin jest ve mimiklerini okumaya çalışıyorum; ne hissediyor, söyledikleriyle hissettikleri aynı mı, bunu anlamaya çalışırken zihnim daha da kalabalıklaşıyor.     Ve bu durum sadece belirli anlarda değil; her zaman  her yerde oluyor. İşte, sokakta, bir sohbetin ortasında… Nerede olursam olayım zihnim aynı anda birden fazla kanaldan çalışı...
Devamı

Duygusal Yorgunluk Nedir?

-
Resim
  (Zihnin değil, duyguların yorulduğu an)     Bazı yorgunluklar uyuyunca geçer. Bazıları tatille azalır.  Ama bazı yorgunluklar vardır ki…  dinlenmek bile yetmez.  Çünkü sorun bedeninde değildir.  Duygularındadır.  Ve o an şunu fark edersin: Yorgunum… ama nedenini tam açıklayamıyorum.  Duygusal Yorgunluk Nedir?      Duygusal yorgunluk, kişinin uzun süre boyunca yoğun duygusal yük altında kalması sonucu oluşan bir tükenmişlik halidir.  Bu durum genellikle Emotional Exhaustion olarak tanımlanır ve özellikle tükenmişlik sendromunun temel bileşenlerinden biridir.  Kişi fiziksel olarak çalışmamış olsa bile,  duygusal olarak “tükenmiş” hissedebilir.  Nasıl Oluşur?      Duygusal yorgunluk tek bir olayla değil,  birikimle oluşur. sürekli düşünmek başkalarının duygularını taşımak kendini sürekli kontrol etmek bastırılan duygular        Zamanla zihinde ve bedende bir yük oluştu...
Devamı

Neden Herkes Kadar Hafif Yaşayamıyorum?

-
Resim
(Derin hisseden bir zihnin içinden)      Bazı insanlar hayatı daha hafif yaşar gibi görünür. Olan olur, biter ve devam ederler. Bir tartışma yaşarlar, unutur giderler. Bir şey hissederler ama o his uzun süre kalmaz. Benim için ise böyle değil. Bir olay yaşandığında… o olay bitmez. Zihnimde kalır, büyür, parçalanır , yeniden kurulur.Ve çoğu zaman kendime şu soruyu sorarım: Neden herkes kadar hafif yaşayamıyorum? Hafiflik Bir Seçim mi?    Dışarıdan bakıldığında öyle görünebilir. “Sana ne, boş ver.” “Takma bu kadar.” “Herkes yaşıyor, geçiyor.”      Ama bazı zihinler için bu cümleler çalışmaz. Çünkü mesele “takmak” değildir. Mesele, zihnin nasıl çalıştığıdır. Derin İşleyen Bir Zihin     Bazı zihinler yüzeyde kalır. Bazıları ise derine iner. Bir olay olduğunda: sadece ne olduğu değil, neden olduğu, nasıl olduğu, başka nasıl olabileceği hepsi düşünülür. Bu sadece düşünmek değil,  anlamlandırma ihtiyacıdır. Fazla Hissetmek     ...
Devamı