​Planlarsam Yapamam: AuDHD Zihninde Motivasyonun Garip Halleri

-




     Bu görselle de mükemmelliyetçiliğime bir gol atmak istedim. 😁

Uzun zamandır bloğuma bir şeyler yazamıyorum. Bunu yayınlama tarihlerinden çok net görebilirsiniz. Sorun yazılacak bir şey olmaması değil; sizinle paylaşmak istediğim o kadar çok şey var ki... Bilgisayar açık, masaya oturuyorum ama bir türlü yazamıyorum. İstiyorum, sorun bu da değil. Hatta yazmak için zihnen harcadığım enerjiyi ve zamanı aranızdan bazıları çok iyi tahmin eder. Bu zamanın öylece akıp gitmesi korkunç bir vicdan azabı yaratıyor ve yarım kaldığı için günlerce, hatta aylarca zihnimden çıkmıyor.

    Peki bunu şu an nasıl yazıyorum? Motivasyonum ne oldu?

   Eve geldim; gelirken aklımda hiçbir plan yoktu. Kapıdan girince mutfak lavabosunun tıkalı olduğu aklıma geldi ve hiç düşünmeden harekete geçtim. Önce metal bir çubuk denedim, aynı anda ocağa kaynaması için su koydum. Bu arada uzun süredir konuşamadığım annemi aradım; bir yandan onunla konuşup bir yandan lavabo açıcıyı ve kaynar suyu döktüm. O iş tamam, sorun çözüldü.

    Sonra 5 dakikada yemeğimi hazırlayıp masaya koydum ama tabii ki hemen yiyemedim. Ne yaptım? Telefonda konuşmaya devam ederken kıyafetleri katladım. Annemle konuşmam bitince bu kez aynı sebepten kız kardeşimi aradım; onunla konuşurken yemeği yedim. Güya üstümü değiştirip duş alacaktım ama bilin bakalım ne oldu? Hâlâ duş alamadım!

    Yemekten sonra masadan hemen kalkarım diye düşündüm ama kalkamadım, öylece kaldım. Sonra blog aklıma geldi, bir bakayım dedim. İstatistikleri ve her gün buraya gelenleri görünce kendimi size karşı fazlasıyla sorumlu hissettim ve bu metin bir anda dökülüverdi. Tamamen plansız gelişti. Planlasaydım olur muydu? Asla. Günlerdir planlıyorum ve bir türlü başaramıyordum zaten.

   Demek istediğim şu: ADHD/AuDHD zihninde motivasyon böyle bir şey. Nörotipik reçetelerdeki gibi "eve gel, duşunu al, yemeğini ye, kahveni yap, masaya otur, defteri aç ve yazmaya başla" döngüsü bizde çalışmıyor. Bizde her an, her yerde, bambaşka bir kaosun içinden fırlayabiliyor.

    Bazen de saatlerce hiçbir şey yapmadan donup kalabiliyorsun. Saat 3'te veya 5'te oturuyorsun, hop saat 10 olmuş; öylece kalakalmışsın. Tamamen istemsiz. Zamanın aktığının farkındasın ama bir yandan da sanki sonsuz vaktin varmış gibi garip bir rahatlık içindesin. Ardından gelsin telaşlar, vicdan azapları ve tabii ki çevrenin yapıştırdığı o etiketler: Tembel, üşengeç, düzensiz, başladığı işi bitiremeyen...

    Oysa içimizde kopan fırtına bambaşka. Ne kadar istesek de bazen o ilk adımı atamıyoruz, kilitleniyoruz. Yıllar öncesinden yarım kalan tek bir iş bile beynimizi kemirmeye devam edebiliyor.

     Bende durumlar tam olarak böyle. Sizde de durum bu mu, siz nasıl kilitleniyorsunuz?





Yorumlar

Yorum Gönder

Bu blogdaki popüler yayınlar

DEHB’liler Neden Bazen Bir İşi Yapmak İçin Strese İhtiyaç Duyar Gibi Görünür?

-
Resim
        Birçok DEHB’li kişinin tanıdık bulduğu bir deneyim vardır: Yapılması gereken iş günlerce ertelenir. Başlamak zor gelir. Ama teslim tarihi yaklaşınca, baskı yükselince ya da “artık mecbur” hissi oluşunca bir anda hareket başlar. Dışarıdan bakıldığında bu, “stres olmadan çalışamıyor” gibi görünebilir. Bu gözlemde bir gerçek payı vardır, ama açıklaması çoğu zaman yanlış yapılır. Mesele genellikle stresi sevmek ya da krizi tercih etmek değildir. Daha çok beynin görev başlatma, motivasyon ve önceliklendirme sistemlerinin nasıl çalıştığıyla ilgilidir. Neden “önemli olduğunu bilmek” yetmez?        DEHB’de sık görülen zorlanmalardan biri, yürütücü işlevlerdir: bir işe başlamak, adımları sıralamak, dikkati sürdürmek ve gerektiğinde yön değiştirmek. Kişi çoğu zaman ne yapması gerektiğini bilir. Sorun bilgi eksikliği değildir. Sorun, “bunu şimdi başlat” sinyalinin yeterince güçlü hissedilmemesidir. Özellikle görev büyük, belirsiz, sıkıcı ya da duygus...
Devamı

DEHB ve Reddedilme Hassasiyeti: Neden Bu Kadar Derinden Etkileniyoruz?

-
Resim
         Bazı insanlar için eleştiri yalnızca eleştiridir. Birkaç dakika can sıkar ve sonra hayat devam eder. Ancak DEHB yaşayan birçok kişi için aynı durum çok daha yoğun hissedilebilir. Kısa bir mesajın tonu, cevapsız bırakılan bir konuşma, yapılan küçük bir eleştiri ya da dışlanmış gibi hissettiren bir olay günlerce zihinde kalabilir. Bu durum çoğu zaman reddedilme hassasiyeti olarak adlandırılır.       Reddedilme hassasiyeti, kişinin gerçek ya da algılanan eleştirilere, dışlanmaya veya onaylanmamaya karşı normalden daha yoğun duygusal tepki vermesi anlamına gelir. Her DEHB'li birey bunu yaşamaz ancak araştırmalar ve klinik gözlemler, bu deneyimin DEHB topluluğunda oldukça yaygın olduğunu göstermektedir. Burada önemli olan nokta şudur: Kişi yalnızca üzülmez. Bazen yaşadığı duygu fiziksel bir acıya benzeyecek kadar yoğun olabilir. Küçük görünen bir olay, zihinde çok daha büyük bir anlam kazanabilir. Bunun nedenlerinden biri, DEHB'nin yalnızca d...
Devamı

DEHB ve Maskeleme: Görünmeyen Çabanın Yorgunluğu

-
Resim
      DEHB yalnızca dikkat dağınıklığından ibaret değildir. Birçok insan için bu deneyimin en görünmeyen taraflarından biri “maskeleme”dir. Çünkü bazı kişiler yaşadığı zorlukları dışarıya göstermemeyi çok erken yaşlarda öğrenir.      Maskeleme; kişinin yaşadığı dikkat, duygu düzenleme, unutkanlık ya da sosyal zorlanmaları gizlemek için bilinçli ya da bilinçsiz şekilde geliştirdiği uyum davranışlarını ifade eder. Dışarıdan bakıldığında kişi oldukça düzenli, sakin ya da kontrollü görünebilir. Ancak bu görüntünün arkasında sürekli çalışan bir telafi sistemi olabilir. Bazı insanlar hiçbir şeyi unutmamak için aşırı not alır. Bazıları geç kalmamak için sürekli alarm kurar. Bazıları konuşmalarda dikkati dağılmasın diye bütün enerjisini karşı tarafı takip etmeye harcar. Dışarıdan “başarıyla idare ediyor” gibi görünen bu durum, içeride ciddi bir zihinsel yük yaratabilir.Çünkü maskeleme yalnızca davranışı değiştirmek değildir. Aynı zamanda sürekli kendini kontrol etm...
Devamı